Cyfryngau a thechnolegWJEC-CBAC Vocationally-Related Qualification ESOL & Literacy Revision

    Mae'r elfen hon yn canolbwyntio ar archwilio sut mae'r Gymraeg yn cael ei defnyddio ar draws llwyfannau cyfryngol amrywiol, o deledu a radio i wefannau a c

    Topic Synopsis

    Mae'r elfen hon yn canolbwyntio ar archwilio sut mae'r Gymraeg yn cael ei defnyddio ar draws llwyfannau cyfryngol amrywiol, o deledu a radio i wefannau a chyfryngau cymdeithasol. Mae'n cynnwys dadansoddiad beirniadol o effaith technoleg ar hyfywedd a datblygiad yr iaith, gan ystyried heriau a chyfleoedd. Mae myfyrwyr yn ymgysylltu â materion cyfoes fel newid cod, normaleiddio, a dylanwad byd-eang technoleg ar ieithoedd lleiafrifol.

    Key Concepts & Core Principles

    Exam Tips & Revision Strategies

    Common Misconceptions & Mistakes to Avoid

    Examiner Marking Points

    Cyfryngau a thechnoleg

    WJEC-CBAC
    vocational

    Mae'r elfen hon yn canolbwyntio ar archwilio sut mae'r Gymraeg yn cael ei defnyddio ar draws llwyfannau cyfryngol amrywiol, o deledu a radio i wefannau a chyfryngau cymdeithasol. Mae'n cynnwys dadansoddiad beirniadol o effaith technoleg ar hyfywedd a datblygiad yr iaith, gan ystyried heriau a chyfleoedd. Mae myfyrwyr yn ymgysylltu â materion cyfoes fel newid cod, normaleiddio, a dylanwad byd-eang technoleg ar ieithoedd lleiafrifol.

    2
    Learning Outcomes
    4
    Assessment Guidance
    4
    Key Skills
    2
    Key Terms
    4
    Assessment Criteria

    Assessment criteria

    Cyfathrebu a'r Gymraeg

    Topic Overview

    Mae 'Cyfathrebu a'r Gymraeg' yn bwnc hanfodol o fewn ESOL a Llythrennedd (WJEC-CBAC A-Level) sy'n archwilio rôl y Gymraeg mewn cymdeithas gyfoes, yn enwedig ym maes cyfathrebu. Mae'n ymdrin â sut mae'r iaith Gymraeg yn cael ei defnyddio mewn gwahanol gyd-destunau, gan gynnwys y cyfryngau, addysg, a bywyd bob dydd. Mae'r pwnc yn pwysleisio pwysigrwydd dwyieithrwydd a'r gallu i gyfathrebu'n effeithiol yn Gymraeg, gan gysylltu â themâu ehangach fel hunaniaeth, diwylliant, a pholisi iaith.

    Mae deall 'Cyfathrebu a'r Gymraeg' yn hanfodol i fyfyrwyr oherwydd ei fod yn eu paratoi i weithio mewn cymdeithas ddwyieithog ac i werthfawrogi cyfoeth yr iaith Gymraeg. Mae'r pwnc yn cwmpasu dadansoddi testunau, deall y berthynas rhwng iaith a phŵer, a gwerthuso strategaethau cyfathrebu. Trwy astudio'r pwnc hwn, bydd myfyrwyr yn datblygu sgiliau beirniadol a dadansoddol sy'n berthnasol i amrywiaeth o yrfaoedd, gan gynnwys newyddiaduraeth, addysg, a gwasanaeth cyhoeddus.

    Mae'r pwnc yn cyd-fynd â nodau ehangach y cwrs ESOL a Llythrennedd, gan bwysleisio pwysigrwydd llythrennedd iaith a'r gallu i gyfathrebu'n effeithiol. Mae'n annog myfyrwyr i fyfyrio ar eu profiadau eu hunain o ddefnyddio'r Gymraeg ac i ystyried sut mae iaith yn siapio ein byd. Trwy astudio enghreifftiau o'r byd go iawn, bydd myfyrwyr yn gallu cymhwyso eu gwybodaeth mewn ffyrdd ymarferol a pherthnasol.

    Key Concepts

    Core ideas you must understand for this topic

    • Dwyieithrwydd: Y gallu i ddefnyddio dwy iaith yn rhugl, a sut mae hyn yn effeithio ar gyfathrebu a hunaniaeth.
    • Polisi Iaith: Deddfau a pholisïau sy'n hyrwyddo neu'n rheoleiddio defnydd o'r Gymraeg, megis Deddf yr Iaith Gymraeg 1993 a Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.
    • Cyfryngau Cymraeg: Rôl sianeli fel S4C, BBC Radio Cymru, a phapurau newydd Cymraeg wrth gynnal a hyrwyddo'r iaith.
    • Cymunedau Iaith: Sut mae cymunedau lle mae'r Gymraeg yn cael ei siarad yn dylanwadu ar ddefnydd a chadwraeth yr iaith.
    • Hunaniaeth ac Iaith: Y berthynas rhwng iaith a hunaniaeth bersonol a chenedlaethol, a sut mae'r Gymraeg yn cyfrannu at hunaniaeth Gymreig.

    Learning Objectives

    What you need to know and understand

    • Trafod defnydd o'r Gymraeg yn y cyfryngau
    • Gwerthuso effaith technoleg ar yr iaith

    Assessment Criteria

    Key criteria assessors look for in your portfolio

    • Award credit for demonstrating a clear analysis of the presence of Welsh across multiple media platforms, including both traditional and digital forms.
    • Credit should be given for evaluating the positive and negative impacts of specific technologies (e.g., social media, machine translation) on Welsh language usage and vitality.
    • Marks should be awarded for the ability to reference current examples and data (e.g., S4C viewing figures, Welsh-language hashtag trends, or apps like Duolingo) to support arguments.
    • Assessors should recognise a balanced discussion that considers both the opportunities for language normalisation and the threats posed by dominant-language technology.

    Assessment Guidance

    Guidance for achieving higher grades

    • 💡To achieve higher marks, consistently link your discussion to specific, contemporary examples from Welsh media, such as recent S4C programmes, Twitter/X campaigns, or new digital resources.
    • 💡When evaluating technology's impact, structure your response with clear thematic paragraphs covering both positive (e.g., accessibility, new speakers) and negative effects (e.g., language erosion via English-dominant algorithms), supported by evidence from sociolinguistic research.
    • 💡Demonstrate depth by using precise terminology: e.g., 'code-switching', 'domain loss', 'normalisation', 'digital diglossia', and relate them concretely to Welsh.
    • 💡In essay responses, avoid mere description; instead, critically compare studies, policies, or platforms to show evaluative skill.
    • 💡Defnyddiwch enghreifftiau penodol o'r byd go iawn i gefnogi eich dadansoddiad. Er enghraifft, wrth drafod polisi iaith, cyfeiriwch at Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993 a'i heffaith ar addysg.
    • 💡Cysylltwch eich atebion â themâu ehangach fel hunaniaeth, pŵer, a chymdeithas. Mae arholwyr yn gwerthfawrogi myfyrwyr sy'n gallu gweld y darlun mawr ac yn cysylltu syniadau ar draws y cwricwlwm.
    • 💡Ymarferwch ddadansoddi testunau Cymraeg o wahanol gyd-destunau, megis erthyglau newyddion, hysbysebion, a thrafodaethau ar y cyfryngau cymdeithasol. Bydd hyn yn eich helpu i ddeall sut mae iaith yn cael ei defnyddio i berswadio, hysbysu, neu adlewyrchu gwerthoedd.

    Common Mistakes

    Common errors to avoid in your coursework

    • Confusing the availability of Welsh-language media with actual engagement and usage by speakers—mere existence does not equate to effective revitalisation.
    • Failing to distinguish between the impacts of different technologies, such as treating social media and AI translation tools as having identical effects on language shift.
    • Overgeneralising about technology as wholly positive or negative without acknowledging nuanced effects depending on context, age group, or domain of use.
    • Neglecting to consider the role of institutional support and policy in mediating technology's impact on Welsh.
    • Camddealltwriaeth: Mae'r Gymraeg yn iaith farw neu'n diflannu. Cywiriad: Er gwaethaf heriau, mae'r Gymraeg yn iaith fyw gyda thua 900,000 o siaradwyr, ac mae ymdrechion i'w hadfywio yn parhau.
    • Camddealltwriaeth: Dim ond mewn ardaloedd gwledig y siaredir y Gymraeg. Cywiriad: Mae siaradwyr Cymraeg i'w cael ledled Cymru, gan gynnwys dinasoedd fel Caerdydd ac Abertawe, ac mae cymunedau Cymraeg yn ffynnu mewn ardaloedd trefol.
    • Camddealltwriaeth: Nid oes angen y Gymraeg ar gyfer gyrfaoedd modern. Cywiriad: Mae sgiliau Cymraeg yn werthfawr mewn llawer o feysydd, gan gynnwys addysg, y gyfraith, gofal iechyd, a'r sector cyhoeddus, ac maent yn aml yn fantais gystadleuol.

    Frequently Asked Questions

    Common questions students ask about this topic

    Before You Start

    Prior knowledge that will help with this topic

    • Dealltwriaeth sylfaenol o'r Gymraeg, gan gynnwys gramadeg a geirfa, er mwyn gallu dadansoddi testunau.
    • Gwybodaeth am hanes Cymru a'r Gymraeg, yn enwedig y deddfau iaith a'r mudiadau cymdeithasol.
    • Sgiliau dadansoddi testun, gan gynnwys y gallu i nodi nodweddion ieithyddol a'u heffaith.

    Key Terminology

    Essential terms to know

    • Cyfryngau traddodiadol
    • Cyfryngau cymdeithasol

    Ready to learn?

    AI-powered learning tailored to this unit